Bảo dưỡng bê tông bao nhiêu ngày? Cách giữ ẩm theo từng vùng khí hậu

Sau khi đổ sàn, nhiều người thường nói: “Để bê tông khô đã.” Nhưng trong những ngày đầu, điều quan trọng là giữ ẩm để bê tông đóng rắn đúng cách. Nếu bề mặt mất nước quá nhanh, quá trình thủy hóa xi măng bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ nứt sớm và ảnh hưởng đến chất lượng lớp bê tông gần bề mặt.

Vậy bảo dưỡng bê tông bao nhiêu ngày? Câu trả lời phụ thuộc vào khí hậu, mùa thi công, loại xi măng và yêu cầu của kết cấu. Dưới đây là cách hiểu và thực hiện theo TCVN 8828:2011 – Bê tông: Yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên.

Vì sao bê tông mới đổ cần được giữ ẩm?

Xi măng phản ứng với nước để hình thành cấu trúc liên kết trong bê tông. Bê tông vì vậy phát triển cường độ nhờ quá trình đóng rắn; việc để bề mặt khô sớm có thể cản trở quá trình này. Nắng, gió và không khí khô còn làm tăng nguy cơ co ngót, nứt bề mặt.

Giữ ẩm đúng cách giúp bê tông có điều kiện phát triển cường độ theo thiết kế và hạn chế nứt sớm. Tuy nhiên, thời gian tưới không phải phép thử xác nhận mác bê tông: chất lượng còn phụ thuộc vào cấp phối, vật liệu, thi công và kết quả kiểm tra cường độ khi cần.

Bảo dưỡng bê tông gồm hai giai đoạn liên tục

Giai đoạn 1: Che phủ, hạn chế mất nước khi bê tông còn non

Ngay sau khi hoàn thiện bề mặt, cần hạn chế nước bốc hơi và tránh tác động cơ học. Có thể phủ vật liệu đã làm ẩm như bao tải, vải phù hợp; phủ vật liệu cách nước như nilon hoặc bạt; hoặc phun sương phù hợp. Khi dùng vật liệu phủ ẩm, chỉ tưới nhẹ lên vật liệu phủ. Không xối nước trực tiếp lên bề mặt bê tông còn non vì có thể làm hỏng mặt bê tông.

Theo TCVN 8828:2011, giai đoạn này thường kéo dài khoảng 2,5–5 giờ trong mùa mưa ẩm ở vùng A và các mùa ở vùng B, C; khoảng 5–8 giờ vào mùa hanh khô ở vùng A. Đây là khoảng tham khảo, không phải thời điểm cố định. Có thể tưới thử nhẹ tại hiện trường; chỉ chuyển giai đoạn khi nước không làm hư hại bề mặt.

Giai đoạn 2: Duy trì độ ẩm cho mọi bề mặt hở

Ngay sau giai đoạn đầu, tưới nước giữ ẩm thường xuyên cho các bề mặt hở. Số lần tưới tùy thời tiết, sao cho bề mặt luôn ẩm, kể cả ban đêm. Với bề mặt phù hợp, có thể ngâm nước trên mặt bê tông thay cho tưới. Ở nơi nắng nóng, khô hoặc có gió Lào, phủ ẩm giúp giảm số lần tưới và hạn chế nứt bề mặt.

Bảo dưỡng bê tông bao nhiêu ngày theo từng vùng?

Bảng dưới đây là mức không thấp hơn trong TCVN 8828:2011 đối với bê tông nặng thông thường dùng xi măng poóc lăng hoặc poóc lăng hỗn hợp. Thời gian bảo dưỡng đi cùng yêu cầu về cường độ bảo dưỡng tới hạn; không nên chỉ đếm đủ ngày rồi tự động ngừng tưới.

R28 là cường độ bê tông ở tuổi 28 ngày. Một ngày đêm là 24 giờ liên tục, gồm cả ban ngày và ban đêm. Mốc 1 ngày đêm ở vùng C vào mùa mưa chỉ là mức của bảng đối với điều kiện và loại bê tông nêu trên; không có nghĩa cứ qua 24 giờ là mọi kết cấu đều được ngừng bảo dưỡng.

Lưu ý khi tra tháng ở vùng B: Bảng 1 của bản TCVN 8828:2011 được đối chiếu ghi mùa mưa từ tháng 8–11, trong khi Bảng 2 ghi tháng 8–1. Bảng trên thể hiện theo Bảng 2; với công trình thi công vào tháng 12–1 ở vùng B, cần đối chiếu hồ sơ thiết kế và trao đổi với người phụ trách kỹ thuật để chọn chế độ bảo dưỡng phù hợp.

Khi nào cần bảo dưỡng lâu hơn?

• Kết cấu thường xuyên chịu tác động hóa chất, công trình ven biển trong phạm vi 1 km tính từ mép nước hoặc ở hải đảo: nếu thiết kế không quy định riêng, tăng 1 ngày đêm so với bảng.
• Dùng xi măng poóc lăng xỉ, xi măng poóc lăng puzolan, xi măng đóng rắn chậm hoặc phụ gia chậm đông kết: áp dụng mức tăng 1 ngày đêm tương ứng theo tiêu chuẩn.
• Bê tông khối lớn trong công trình công nghiệp và dân dụng: ngoài yêu cầu thiết kế, thời gian bảo dưỡng không dưới 7 ngày đêm và cần biện pháp kiểm soát nhiệt phù hợp.

Các trường hợp có yêu cầu thiết kế hoặc biện pháp thi công riêng cần tuân theo hồ sơ của công trình. Không tự cộng dồn các mức tăng cho nhiều điều kiện cùng xuất hiện nếu chưa được người phụ trách kỹ thuật xác định.

Những lỗi bảo dưỡng bê tông thường gặp

Tưới lúc có, lúc không. Bê tông cần được giữ ẩm liên tục trong giai đoạn bảo dưỡng. Để bề mặt khô rồi mới tưới lại không thay thế được việc duy trì độ ẩm.

Chỉ tưới ban ngày. Tiêu chuẩn yêu cầu giữ ẩm cả ban ngày lẫn ban đêm, tránh để bề mặt khô qua đêm.

Xối nước mạnh khi mặt bê tông còn non. Trong giai đoạn đầu, nên che phủ hoặc phun sương phù hợp; chỉ tưới trực tiếp khi bề mặt đã đủ cứng để không bị hư hại.

Ngừng bảo dưỡng ngay sau khi tháo cốp pha. Nếu bê tông chưa đạt cường độ bảo dưỡng tới hạn, các bề mặt vừa lộ ra vẫn phải tiếp tục được giữ ẩm.

Nước dùng để bảo dưỡng cần đáp ứng yêu cầu đối với nước cho bê tông; nước sông, hồ, ao có thể dùng nếu không chứa tạp chất gây hại.

Chủ nhà có thể kiểm tra gì sau khi đổ sàn?

Trong những ngày đầu, hãy hỏi đội thi công đã dùng biện pháp che phủ nào, có bố trí giữ ẩm qua đêm không và ai chịu trách nhiệm theo dõi. Quan sát bề mặt vào chiều tối và sáng hôm sau; nếu thấy khô hoặc vật liệu phủ không còn ẩm, hãy nhắc đội thi công xử lý theo biện pháp đã thống nhất. Với kết cấu đặc biệt, việc quyết định thời điểm ngừng bảo dưỡng nên do người phụ trách kỹ thuật dựa trên tiêu chuẩn và hồ sơ công trình.

Kết luận: Bảo dưỡng bê tông đúng cách bắt đầu ngay sau khi hoàn thiện bề mặt, chuyển từ giai đoạn chống mất nước sang giữ ẩm liên tục, rồi duy trì đủ thời gian và cường độ yêu cầu. Một lịch tưới có người theo dõi cả ban đêm giúp tránh bỏ sót việc nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến chất lượng bê tông.

PRECA chia sẻ kiến thức vật liệu và thi công để giúp nhà thầu, chủ nhà theo dõi chất lượng công trình từ những bước cơ bản. Khi thi công bê tông cốt thép, hãy lựa chọn con kê bê tông phù hợp để giữ đúng chiều dày lớp bê tông bảo vệ cốt thép theo thiết kế.

Nguồn tham khảo: TCVN 8828:2011 – Bê tông: Yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên, đặc biệt các mục 4, 5, 6 và Bảng 2.